АВА, РЕДАКТОР, ДИЗАЙНЕР!

Очыни, шукынжо палыме еҥын илыш-корныжым шергалаш утларак йӧратат. А кунам ты фамилийым кажне арнян газет лаштыклаште ужат, айдемыж нергенат шукырак пален налме шуэш. Таче «Ямде лий» газетын пашаеҥже Ольга Майкова (Мошкина) дене мутнам вашталтена.

– Оля, ме палена, тый ондак «Марий Эл» газет редакцийыште тыршенат, а кызыт – «Ямде лийыште». Мо дене тыгай вашталтыш кылдалтын?

– «Марий Эл» газет гыч декрет канышыш каенам. Кум ий жапыште Печать пӧртыштӧ кугу вашталтыш лийын. Редакций-влакым «Марий Эл» увер агентствыш ушеныт. А «Ямде лий» газетыште пашаеҥым кычалыт манмым пален налмеке, каныш гыч тушко лекташ кумылаҥынам. Йоча-влак дене пашам ышташ, нунын нерген возаш, школлаште вашлиймаш-влакым эртараш утларак келша.

–  Ешым чумыренат, ава лийынат. Тыгай вашталтыш-влак деч вара, очыни, тӱня умылымаш вашталтын? Илышат вес семын шижалтеш?

–  Ава лийме кажне ӱдырамашым шӱдӧ пачаш виянракым ышта, шулдыраҥда, шижмашым пӱсемда. Кӧргыштӧ ончыч палыдыме йӧратымашым ылыжта. Йоча ден пырля шкежат шуко ум пален налат, ава лияш тунемат. Тый ынде шке верч веле огыл, вес еҥ верчат мутым кучет. А илышыште тӱҥ эҥертыш – пелаш. Тудын дене шерыжымат, кочыжымат пеле гыч пайлен, ваш йӧратен, ончыкылыкым чоҥена.

–  Журналист паша куштылго огыл, командировко, тӱрлӧ мероприятий. Эсогыл кастенат пашаш лекташ логалеш. Кузе чыла шуктет?

–  Ты сомылым йӧратыде ышташ ок лий, очыни. Мылам тиде сомыл келша. Тӱрлӧ вере лектын коштмо, еҥ-влак дене палыме лийме илышым сӧрастара. Южгунам кужу жап офисыште шинчымеке, иктаж-вере миен толаш кумыл лектеш. Журналист-влак ятыр кугу, исторический мероприятийыш ушнат, шуко уверым моло деч ончыч пален налыт. Тидыже пашан пайдаже, ойыртемже, сайлыкше.

– Тый журналист улат. Ты профессийыш кузе «толынат»? Школ годсек тыгай шонымаш лийын?

– Журналист лиям манын нигунамат шонен омыл. Кызытсе кечын шеҥгек ончалаш гын, илыш мыйым ты профессий деке эркын ямдылен, коеш. Школышто литератур урокым йӧратенам, сочиненийым возенам. Университетыште тунемме годым шинчымашем пойдараш шонымаш дене Эльвира Куклинан «Школа молодого этножурналиста» курсшым эртенам. Вара икмыняр статьям «Морко мланде» газетыш колтенам. Тунамат журналист лияш кумылем лийын огыл. Пашам кычалме жап шумеке, «Марий Эл» газетын увержым верештынам. Мутланаш мийымеке, вигак налыныт. Ала пӱрымаш…

– Шарнем, этноблогер семынат шкендым тергенат. Кызыт ты паша ӧрдыжеш кодын? Але тӱрыс журналист пашаш лупшалалтынат?

– «Школа этноблогера» проектыш ушнымем деч вара ик воткылыште марий тӱвыра дене кылдалтше лаштыкым почынам ыле. Паша умбакыже каен огыл.

Россий журналист-влакын лӱмыштым колмеке, кӧ улыт, телевидений, радио але печать аланыште пашам ыштат ме вигак палена, ончылнына чурийышт «сӱретлалтеш». Тидыже нунын чолгалыкыштым, калык дене вашкылым ыштен моштымыштым ончыкта. Лӱмышт – бренд. Нуно тӱрлӧ воткылыште шке лаштыкыштым вӱдат, пашашт, илышышт дене калыкым палдарат. Тыге лудшо-влакын (ончышо/колыштшо) журналист деке ӱшан шочеш. Палыме еҥ семын нуным вашлийын, мутланаш огыт ӧр. А ме шукыж годым шылын шинчена. Молан?

– Кызыт этноблогер-влаклан ятыр конкурс, мероприятий эртаралтеш. Уэш тӱҥалаш кумыл уке?
– Кызыт этно сынан лаштыкым вӱдаш кумыл уке. Ончышо еҥым ондалаш ок лий. Блог чонлан лишыл темым авалтышаш. Мылам кызыт ава-влакын лаштыкыштым ончаш келша, журналистике нерген утларак оҥайын чучеш.

– Марлан лекмеке, медийный ӱдырамашлан нелырак, очыни. Вет тыште коктеланымаш лектеш: кызытсе фамилий дене калыкыш лекташ але ончычсым кодаш. А тый ты ситуацийыште кузе ойыренат?

– Ӱдыр фамилием моткоч йӧратем. Мошкина дене тунем лектынам, журналистике аланыш ушненам. Шукын мыйым лач тыге палат. Ешаҥмеке, декретыш кайымешке ты фамилий денак возенам. «Ямде лийыш» пӧртылмеке, ятыр шонкаленам. Ончыч статья йымаке Мошкина-Майкова манын возен коденам. Тидыже чын лийын, очыни. Уке гын пуйто йӧршын вес еҥ, вет газетым лудшо мемнам ок уж. Тыге Мошкинан тыршымыже йомеш. Кызыт кок семынат возем. Садлан ида ӧр. Шукыж годым садак пелашемын фамилийже дене лектам. Мый вет вес тукымыш ушненам.

– Школыш лектын коштмо годым могай кумыл? Шукерте огыл ик районыш лектын коштында. Тунемше-влак мутланымашке кумылын ушнат?

– Тунемме тӧнежыште мемнам эре шокшын вашлийыт. Мутланымашке йоча-влак чолган ушнат, йодыш-влакым пуэдат. Тунемше-влак книгажымат, газетшымат шуэн лудыт гынат, «Ямде лийым» палат, урокышто кучылтыт. Шке школышт нерген уверым, йолташыштын заметкыштым ужмылан моткоч йывыртат. Кугурак-шамыч йочашт годым газет дене пеҥгыде кылым кучымыштым палдарат.

– Журналист паша деч посна творческий пашамат шуктет. Стикер-влакым шке кумылын да калык йодмо почеш ыштет? Ты сомыл куаным конда?
– Декретыште улмем годым ик блогер лаштыкышкыже стикерым ыштенам манын палдарен. Тудо программист огыл, а тыгай сомылым шуктен. «Тугеже тидым чылан ыштен кертыт?», тыгай шонымаш дене тидын нерген уверым кычалаш тӱҥалынам. Шкешотан курсым эртенам. Шке гыч ятыр программым шымленам. Икымше стикерым ыштымеке, пеш йывыртенам ыле. Вара тудым телеграм-каналыш луктынам. Ончыч тудым кеч-кӧ кучылт кертын. Тыгодым мый «обратный связь» манмым шижын омыл. Ала кӱлеш, ала уке… Ты сомыл вораҥын, стикер-влак саемыныт, моторештыныт (шонем). Вара посна лаштыкым почынам, тушко чылан пурен кертын огытыл. Кызыт йодмо почеш сӱретлем. Мутлан «Марий-влак пырля» тӱшкалан, «Chever» марий вургем брендлан социал лаштыкыштым сӧрастараш ямдыленам. Умбакыже стикер шотышто шонымаш-влак улыт, ала иктаж гана илышыш шыҥдарем.

Палемден кодыман «Марла лудына» марафонын участникше-влакланат Ольга стикер-шамычым ямдылен.
Тачысе унана дене изиш, но лишкырак палыме лийна манын ӱшанен кодына. Ава, журналист да дизайнер могырымат почын пуаш тыршышна. Умбакыжат Олян илыш-корныжым эскераш тӱҥалына да чыла аланыштат тӱвыргӧ лектышым тыланена.